Tekst pochodzi z postu zamieszczonego na profilu FB "Lubliniec - Ocalić od zapomnienia"
Autor tekstu: Bartek Zbączyniak
Na spotkaniu z panem Adamem Kurusem, jeden z uczestników biorących udział w prelekcji zadał pytanie: A jak, tutaj (rozumiem, że w Powiat lubliniecki) upamiętniany jest 74 Górnośląski Pułk Piechoty?
Myślę, że warto na ten temat odpowiedzieć i tutaj, tym bardziej że co jakiś czas i na naszej stronie pojawiają się informacje o pułku i jego żołnierzach, więc przypomnijmy.
W naszym powiecie są dwie szkoły - Szkoła Podstawowa im. 74 Górnośląskiego Pułku Piechoty w Sadowie (1987r) i Szkoła Podstawowa nr 4 w Lublińcu (1999), których patronem jest 74 Górnośląski Pułk Piechoty. W obu znajdują się Izby Pamięci. W SP nr 4 obecnie planowana jest modernizacja Izby. Każda z nich, przypomina i pielęgnuje tradycje 74 Gpp. Uczestniczy w uroczystościach związanych z upamiętnieniem Pułku i ich żołnierzy. Lubliniecka szkoła ma także swój hymn, który jest hołdem dla "Czarnych Orłów".
Trzecią organizacją działającą na terenie całego powiatu jest Hufiec ZHP Lubliniec, który od 2018 r nosi imię 74 Górnośląskiego Pułku Piechoty Hufiec ZHP Lubliniec im. 74 Górnośląskiego Pułku Piechoty. W strukturach Hufca – dwa Szczepy mają swoich bohaterów, którzy byli żołnierzami tego pułku: księdza Szymałę i Konrada Mańkę. Dodatkowo jedna z drużyn ma za swojego bohatera – Czarne Orły czyli 74 Gpp. Hufiec posiada Izbę Tradycji a w niej w miarę możliwości także gromadzi pamiątki po Pułku.
Od 2018r. Hufiec nie tylko bierze udział w uroczystościach związanych z Pułkiem, ale takie sam organizuje. Przykładem jest ubiegłoroczny Rajd Instruktorski, śladem 74 GPP, od Lublińca aż po Ciepielów. By przybliżyć sylwetki bohaterów szczepów – a tym samym żołnierzy Pułku – wydał komiksy o nich. W 2023r. na ścianie Hoteliku w Ośrodek Szkoleniowo-Wypoczynkowy "Kokotek" Hufca ZHP Lubliniec powstał mural opowiadający historię potyczki jaka odbyła się w okolicy 1 września 1939r. w której wzięli udział żołnierze 74 Gpp. W 2025r. harcerze opracowali i wydali grę planszową, która o tej potyczce opowiada, a której bohaterem jest 74 Gpp. Gra miała już nie tylko swoją premierę, ale zorganizowano w nią 2 Turnieje Międzyszkolne. Działania harcerzy wspierało zarówno Miasto Lubliniec jak i Powiat Lubliniec.
W Miasto Lubliniec mamy 4 ulice związane z 74 Gpp - ul. 74-go Górnośląskiego Pułku Piechoty, ul. ks. płk. Jana Szymały, ul. płk. Stanisława Wilimowskiego ul. płk. Wacława Wilniewczycaul. Józefa Karpego, a także Plac Konrada Mańki.
W 2021r. odnowiono 13 kwater żołnierzy 74 Gpp na cmentarzu wojskowym w Lublińcu. W 2024 wyremontowano plac przy pomniku, który jest równocześnie mogiłą żołnierzy 74 Gpp, a w tym roku planowany jest remont samego pomnika - udało się to dzięki wsparciu Instytut Pamięci Narodowej.
Kwatery żołnierzy w powiecie – są odwiedzane, pielęgnowane.
Na placu Golasia znajduje się pomnik, który stoi na miejscu gdzie przed wojną stał inny – poświęcony żołnierzom 74 Gpp. Na nim obecnie znajduje się tablica przypominająca o Pułku.
W Parafia Wojskowa pw. św. Piotra Jerzego Frassati w Lublińcuznajduje się tablica upamiętniająca kapelana 74 pułku piechoty – księdza Jana Szymałę, podobna znajduje się w Zespół Szkół nr 1 im. Adama Mickiewicza w Lublińcu.
Dwa z trzech schronów są w miarę zabezpieczone, a ich teren uprzątany – zwykle przez uczniów i grupy społeczników. Zaś od wielu lat trwają próby przeniesienia 3 schronu do centrum miasta – na razie bezskuteczne, ale same próby świadczą także o pamięci. Co do schronu na Górce Kochcickiej organizowany jest Rajd.
Z przerwami, działa w Lublińcu Stowarzyszenie Rodzin 74 Gpp. którego celem jest dbanie o pamięć 74 Gpp. Stowarzyszenie organizuje także coroczne zjazdy.
Powstało także kilkanaście książek i opracowań o Pułku i wrześniu 1939r.
W ostatnich latach odbył się także Dzień Konia – impreza wzorowana na organizowanej w okresie międzywojennej przez Pułk.
Na lublinieckim rynku, rozdawane były plakaty oficerów 74 Gpp, a także „Czarne orły” przez harcerzy i harcerki. Przypominali oni także o rocznicy wkroczenia do Lublińca polskich żołnierzy w czerwcu 1922r.
W LUBITEKA-Miejsko-Powiatowa Biblioteka Publiczna im. J. Lompy w Lublińcu, odbywają się od dwóch lat przeróżne działania mające na celu upamiętnienie 74 Gpp. Odbywają się tam prelekcje, odczyty i spotkania tematycznie powiązane z Pułkiem.
Zarówno 11 listopada, jak i 3 Maja – obchodzone są na cmentarzu wojskowym w Lublińcu, gdzie pochowani są żołnierze 74 Gpp i ich pamięć w tych dniach zawsze jest przypominana.
Ochotnicza Straż Pożarna w Lublińcu organizuje 1 listopada akcje "Znicz pamięci dla bohaterów" na lublinieckim cmentarzu wojskowym paląc znicze na grobach żołnierzy, którzy oddali swoje życie we wrześniu 1939r.
Podczas projektu #PatriotycznyLubliniec zostało przeprowadzonych kilka akcji upamiętniających pamięć 74 Gpp
Także i na naszej stronie Ocalić od Zapomnienia znajdują się biogramy żołnierzy i oficerów 74 Gpp, jak również historie z życia Pułku.
Ktoś powie – mało. Możliwe. Zawsze można więcej. Jednak widać po tych działaniach – że o 74 Górnośląskim Pułku Piechoty w Lublińcu nie zapomniano i „Czarne Orły” – mają w naszych sercach szczególne miejsce. I oby tak zostało.
Nie chciałbym, by post ten stał się miejscem licytowania – kto zrobił więcej dla pamięci, bo sensu to nie ma – wszyscy tą pamięć kultywujemy nie dla siebie a dla 74 Gpp - stąd też nie pojawiają się w tekście żadne nazwiska. Jeżeli o czymś zapomniałem proszę o uzupełnienie. Wybór zdjęć oczywiście - subiektywny - najwięcej mam swoich - jeżeli ktoś chciałby by jeszcze jakieś umieścić - proszę wrzucić pod komentarzem.
